दोस्रो सिद्धान्त : “जुन कुरा तपाईको हो, त्यसको तपाई हेरचाह गर्नुहुन्छ। जुन कुरा कसैको होइन् वा सबैको हो, त्यसको बेस्याहार हुन्छ।”

 "असल सार्वजनिक नीतिका सात सिद्धान्त " मध्येको पहिलो सिद्धान्त मनपराइदिनु भएकोमा धेरै धन्यवाद । दोस्रो सिद्धान्त को अनुवाद आज पोस्ट गरेको छु । पढेर प्रतिक्रिया दिनु होला :

दोस्रो सिद्धान्त :
“जुन कुरा तपाईको हो, त्यसको तपाई हेरचाह गर्नुहुन्छ।  
जुन कुरा कसैको होइन् वा सबैको हो, त्यसको बेस्याहार हुन्छ।”

यस सिद्धान्तले मूख्यत :  निजी सम्पत्तिको जादु माथि प्रकाश पार्दछ। यसले संसारभरका समाजवादी अर्थतन्त्रको असफलताका बारेमा व्याख्या गर्दछ।

पुरानो शोभियत साम्राज्यमा, सरकारले केन्द्रिय  योजना र राष्ट्रिय स्वामित्वको विषिस्ठताको   खुब गुणगान  गाउथ्यो । उनीहरु निजी सम्पत्तिलाई निराकरण  वा कम्तीमा न्युनिकरण  गर्न चाहन्थे किनकी उनीहरुको सोचाइमा निजी स्वामित्व भनेको स्वार्थी र अनुत्पादक हुन्छ। उनीहरुको तर्क थियो , सरकारी स्वामित्वमा भएप स्रोतहरु सबैको फाइदको लागि सदुपयोग हुन्छन्।

जुन खाद्यान्न पहिले किसानको खाद्यान्न थियो, त्यो अब “जनताको खाद्यान्न” बन्न गयो र मानिसहरु भोकै पर्न थाले। जुन कारखाना कुनैबेला उद्यमीको कारखाना थियो , त्यो अब “जनताको कारखाना” बन्न गयो र त्यसबा६ यति गुणस्तर्हीन  सामान बन्न थाल्यो कि ती सामानका लागि सीमाभन्दा पारी कुनै बजार नै थिएन।

हामीलाई अहिले थाहा छ, पूरानो शोभियत साम्राज्यले एकपछी अर्को आर्थिक र परिवृत्तीय गल्ती गँयो। एकपछी अर्को खराब सपना लिएर आयो। यो प्रत्येक समाजवादी प्रयोगको पाठ  हो। हुनत्ः समाजवादीहरु अम्लेट  बनाउन केही अन्डाहरु  त फुटाउनै पर्छ नि भन्न खुब रुचाउछन् तर सत्य के हो भने उनीहरु जहिले पनि अन्डा मात्र फुटाउछन् , अम्लेट  कहिल्यै बनाउदैनन।

तपाई आफू सम्पत्तिको ख्याल राख्नमा राम्रो छु जस्तो लाग्छ भने , गएर अरु कसैको ३रमा एक महिनाको लागि बसिहेर्नुस वा उनीहरुको कार चलाएर हेर्नुस्। म वचन दिन्छु न त उनीहरुको घर  न त गाडीनै तपाईको जस्तो देखिन्छ।

यदि तपाईलाई समाजका अप्रचुर स्रोतहरु लिएर रद्दीमा परिणत  गर्नुछ भने , तपाईले मात्र, ती स्रोत सृजना गर्ने वा कमाउने व्यक्तिको हातबाट  खोसेर कुनै केन्दि्रय अख्तियारलाई व्यवस्थापन गर्न दिए पुग्छ। तपाईले एकै झ६कामा सबै कुरा तहसनहस गर्न सक्नुहुन्छ। दुःखको कुरा त के छ भने , सबै तहका सरकारले सधैजसो त्यस्ता ऐन कानून बनाइराखेका हुन्छन् जसले निजी सम्पत्तिको अधिकार हनन् गरेर सम्पत्तिको राष्ट्रियकरण गर्न तर्फ उन्मूख हुन्छन्। 

Surath Giri

Surath Giri is an economist by education and an entrepreneur by profession. He has a passion for literature, movies, economics, and traveling.